Faida na Madhara ya Uzazi wa mpango kwa kutumia njia ya kijiti, sindano na vidonge

Uzazi wa mpango una faida nyingi za kiafya na kimaisha. Licha ya kuwa ni jambo lenye faida, uzazi wa mpango una changamoto nyingi za kiafya kutokana na njia ambazo hutumika kufanikisha jambo hili.

Zipo njia nyingi na salama ambazo unaweza kuzitumia kupanga uzazi, miongoni mwa njia hizo ni matumizi ya homoni katika namna mbalimbali kama vile vijiti, vidonge na sindano.

Pamoja na kuwa na faida zake, Matumizi ya homoni kupanga uzazi ni moja ya njia za uzazi wa mpango ambayo huambatana na madhara na matokeo mengi yasiyo rafiki kwa mtumiaji.

Kwa wanawake njia hizi za kupanga uzazi kutumia homoni huleta athari nyingi za kiafya kutokana na namna zinavyofanya kazi.

Njia hizi hutumia homoni kuthibiti au kuzuia kutungwa kwa mimba kwa namna zifuatazo ambazo ni:

• Kuthibiti au kuzuia upevukaji wa yai la mwanamke.
• Kuongeza ute katika mlango wa kizazi ili kuzuia manii kuingia.
• Kusababisha kusinyaa kwa mfuko wa uzazi.

Matumizi ya homoni katika kupanga uzazi yanatokana na mchango wa homoni katika mchakato mzima wa kuthibiti hatua na mabadiliko mbalimbali katika mfumo wa uzazi.

Homoni za Uzazi kwa mwanamke

Homoni ambazo huathiriwa zaidi na njia za kupanga uzazi za kisasa ni homoni za Estrojeni na Projesteroni.

Katika mwili homoni hizi za Estrojeni na Projesteroni hutengenezwa na mwili na kutumiwa sehemu mbalimbali za mwili ikiwemo katika mfumo wa uzazi.

Lakini katika muundo wa dawa homoni za Progestrin ndio ambazo hutumiwa zaidi kuliko homoni asili ya projesteroni.

Progestrin ni aina ya Projesteroni ambayo hutengenezwa kiwandani.

Kutokana na ufanisi wa kawaida wa homoni ya projesteroni asili ndani ya mwili, Progestrin ni aina ya projesteroni iliyoboreshwa kwa ajili ya kuongeza ufanisi wa kiutendaji pale itumiwapo kama tiba.

Kuna aina kadhaa ya Progestrin ambazo hutengenezwa kiwandani. Aina hizi hutegemea zaidi chanzo kilichopelekea homoni hii ya Progestrin kutengenezwa.

Baadhi ya aina za homoni hii ya Progestrin ni pamoja na:

• levonogestrel.
• Norethindrone.
• Etonogestrel.
• Nestorone.
• Cyproterone acetate.

Kazi za Progestrin katika kupanga uzazi.

Kazi kubwa ya homoni ya Progestrini ni kuzuia upevukaji wa yai na kuongeza uzito wa ute katika mlango wa kizazi.

Ili yai kurutubishwa ni lazima lipevuke, kwa kuzuia upevukaji wa yai maana yake hakuna yai linaloweza kurutubishwa na hatimaye hakuna mimba inayoweza kutungwa.

Athari za homoni ya Progestrin si katika mfumo wa uzazi pekee bali homoni hii huathiri kazi na sehemu mbalimbali za mwili.

Uwezo huu wa homoni hii kuathiri sehemu mbalimbali za mwili kunafanya matumizi ya Progestrin kama njia ya kupanga uzazi kuambatana na madhara kadhaa ya afya.

Ili kupunguza madhara ya matumizi ya Progestrin katika kupanga uzazi. Mwanamke anaweza kutumia dawa za kupanga uzazi zenye mchanganyiko wa Progestrin na estrojeni.

Estrojeni pia ni homoni ya uzazi na hufanya kazi kinyume na homoni ya Progestrin.

Kwa hivyo matumizi ya dawa mseto ya Progestrin na estrojeni husaidia kupunguza madhara yanayosababishwa na homoni hizi ikiwa zitatomika pekee.

Si kila mwanamke anaweza kupata madhara atumiapo homoni ya Progestrin pekee.

Baadhi ya wanawake matumizi ya Progestrin pekee yanaweza kuwafaa bila kuathiri afya zao kwa kiwango kikubwa.

Njia hii ya kupanga uzazi kwa kutumia homoni inaweza kutolewa kwa namna mbalimbali kama ifuatavyo:

Njia za uzazi wa mpango za muda mrefu.

#1: Njia ya kitanzi ya uzazi wa mpango.

Hii ni njia ambayo inahitaji upasuaji ili kukipachika kitanzi katika mji wa uzazi wa mwanamke. Hiki ni kifaa maalumu mithiri ya kitanzi ambacho huwa na homoni ya Progestrin hususa ni levonogestrel.

Homoni hii ya levonogestrel hufanya kazi kwa namna zifuatazo:

• Kusababisha uzalisha mkubwa wa ute ambao huziba mlango wa uzazi mbegu isiweze kupita.
• Kubadili muundo wa mfuko wa uzazi kwa kuufanya kuwa na mbo la kusinyaa.
• Kuzuia yai kupevuka na kutolewa kutoka katika ovari.

Kiwango hiki cha homoni huwekwa kwa kuzingatia muda wa matumizi. Mara nyingi kitanzi hudumu na kuwa na ufanisi kwa muda wa mwaka mmoja.

Ingawa kinaweza kudumu kwa zaidi ya mwaka mmoja.

#2: Njia ya uzazi wa mpango ya vipandikizi.

Njia hii inahusisha vipandikizi vya vifaa maalumu vyenye mfano wa vijiti vya kiberiti. Vijiti hivi vinakuwa na homoni ya Progestrin ambayo huzuia yai kupevuka.

Hii ndio njia pekee ya homoni ambayo hutumiwa mara moja na kudumu kwa muda mrefu wa hadi miaka 5.

Njia hii pia inahitaji upasuaji mdogo ambapo vijiti hupachikwa maeneo mbalimbali ya mwili hasa katika paja au mkoo.

Kwa kawaida kila kijiti hubeba kiwango cha Progestrin ambacho huweza kutumika mwaka 1. Kwa hivyo idadi ya vijiti mara nyingi huenda sambamba na miaka.

Kutokana na madhara mbalimbali ya homoni ya Progestrin mwilini, njia hii ya vipandikizi ndio njia inayoongoza kusababisha matatizo mbalimbali kwa watumiaji.

Hii ni miongoni mwa njia ambayo inahitaji mtumiaji kuchunguzwa kwa kina kabla ya kutumia.

Njia za uzazi wa mpango za muda mfupi.

#1: Sindano za uzazi wa mpango.

Njia hii hutumia sindano na ni tiba ya homoni ya Projestrin. Mtumiaji huchomwa sindano kila baada ya miezi 3.